Ақылды Бауырсақ

Ертеде, кең сахараның төсінде, шағын ғана бір ауыл болыпты.
Сол ауылда жасы үлкен Ата мен Әже өмір сүрген екен. Малын бағып, барын қанағат тұтып, бір-біріне сүйеу болып ғұмыр кешіпті.

Бір күні Әже:
— Атасы, үйде ұн да, май да бар екен. Шәйға бауырсақ пісірейін, — депті.

Әже ұнды илеп, қамырын жақсылап бөліп бауырсақ дайындады. Қазанды отқа қойып, майын қыздырып, бауырсақты біртіндеп салып қуырыпты. Бауырсақтар алтын түстес болып, жұпар иіс бүкіл үйге жайылыпты.

Әже оларды табаққа салып:
— Суыта тұрайын, — деп, терезе алдына қойыпты.

Сол сәтте, желдің лебімен, бір бауырсақ домалап барып жерге түсіп, әрі қарай домалап кете барыпты.

🛤️ Жолға шыққан Бауырсақ

Домалап келе жатып, Бауырсақ айналасына қараса — алда ұзақ жол, артта ауыл алыстап барады.

— Мен қайдамын? — деп ойлапты ол.
— Бірақ кері қайту да оңай емес…

Солай деп ойлап келе жатқанда, алдынан Қоян шыға келіпті.

— Бауырсақ, Бауырсақ! — дейді Қоян. — Мен ашпын, сені жеймін!

Бауырсақ саспапты.
— Қоян, асықпа. Асыққан қате істейді. Ашуыңды сабырға жеңдір, — депті.

Қоян ойланып қалыпты.
— Рас айтасың… — деп, жол беріпті.

🐺 Қасқырмен кездесу

Жолдың келесі тұсында Қасқыр жолығыпты.
— Мен күштімін, — дейді ол. — Сені ешкімнен сұрамай-ақ жеймін.

Бауырсақ байыппен:
— Күш әрдайым дұрыс жол көрсетпейді. Ақылсыз күш — өзіне де зиян, — депті.

Қасқыр тұрып қалыпты.
— Бұлай ойламаппын… — деп, ол да шетке шығыпты.

🐻 Аюдың сынағы

Орман шетінде Аю кездесіпті.
— Сен кішкентайсың, мен үлкенмін. Маған қарсы келме, — деп гүрілдепті.

Сонда Бауырсақ:
— Үлкен болу — үстем болу емес. Үлкен болу — қорғау, — деп жауап беріпті.

Аю ауыр күрсініп:
— Дұрыс екен, — деп, жолын жалғастырыпты.

🦊 Түлкі

Ақыры, ең соңында Түлкі кездесіпті.
Түлкі жымиып:
— Сен көп жерден өттің ғой, — дейді. — Әркіммен сөйлесіп, аман қалғаның қызық екен.

Бауырсақ бұл жолы сақтанып, үндемей тұрыпты.

Түлкі тағы да сөз бастап:
— Әркімді сөзбен жеңуге бола бермейді. Кейде үндемеген ұтады, — депті.

Бауырсақ осы сөзге тоқтапты.
Ол түсінген екен: ақылды адам тек сөйлеп қана қоймай, тыңдай да білуі керек.

Бауырсақ алға қарай домаламай, кері бұрылып, өз ауылына қарай бет алыпты.

🏡 Үйге оралу

Әже терезе алдында отырған екен.
— Әне, біздің бауырсағымыз! — деп қуаныпты.

Ата күліп:
— Жол көріп келіпсің ғой, — депті.

Бауырсақ болса:
— Иә, жол көп, қауіп көп.
Бірақ ақылмен жүрген — аман оралады, — депті.

✨ Содан бері бұл ертегі «Ақылды Бауырсақ» деп аталыпты.

🌾 Мораль

Күшпен емес, ақылмен жүрген — ұзаққа барады.
Әркімге сенбе, бірақ әр сөзден сабақ ал.